UYKU SAATİ KAVGASI 

Yatak, bir çocuğun en az bulunmak istediği yerlerden biridir. Çünkü çocuklar için yatağa gitmek oyuncaklarından ve ailesinden  uzak kalmaktır. Gün boyu yaptığı keşiflerin bitmesi macera ruhuna gölge düşürür. Buna bir de odada yapayalnız kalması eklenince çocukların uyuma konusundaki isteksizliklerini ve yaygaralarını anlamak zor değildir.  

Günün sonunda yatağa sorunsuz gidebilmeyi kolaylaştırabilir miyiz? Çocuğumuza küçük yardımlarla yatağa gitme zamanını, günün diğer zamanları gibi ilginç ve sevilir kılabiliriz. Çocuklar rutinleri, aynı sırayla tekrar eden şeyleri severler. Bunun için yatma saatini ve yatmadan önce yaptıklarımızı düzenli bir alışkanlık haline getirmek gerekir. Mecbur kalmadıkça bu rutini bozmamamız önemlidir. Özellikle yoğun bir günün sonunda birbirimizi bu kadar özlemişken uyku saatinden yapılacak küçük kaçamaklar ilerde bize zor geceler yaşatabilir. Her ebeveyn çocuğuyla biraz daha zaman geçirmek isteyebilir. Özellikle eve geç gelen babalar beraber olmak için kuralları bozmaya meyillidirler. Babasını hiç göremiyor, iyice yorulmadan uyuyamıyor, bizle televizyon seyretmek istiyor, yalnız yatacağına yanımızda uyuklamak istiyor gibi pek çok sebep gösterilebilir. Önemli olan bu sebeplere rağmen düzeni oluşturabilmek ve koruyabilmektir. Elbette özel durumlarda oluşabilecek farklılıklar tölere edilebilir. 

Uykuya geçişten önce bir uyuma ritüeli yaratmak çok önemlidir. Böylece uykuya ailesi ile beraber hazırlanır ve kendini güvende hissetmeye devam eder. Uyku ritüeli,yatak aşamasına gelmeden başlar ve önce birtakım hazırlıklar yapılır. Dikkat etmemiz gereken şeylerden biri bu hazırlığı her gece, aynı saatte yapmaktır.  
Hazırlık sürecinde yapabileceklerimizden bazıları şunlardır; Temizlenme: .Sıcak su herkesi rahatlatır. Buna çocuklarda dâhildir. Bu yüzden banyo yapmak uykuya geçmeden önce iyi bir başlangıçtır. Giyinme: Banyodan sonra çocuğumuzun rahat edebileceği pijamaları giydirmeliyiz. Sabah kalkar kalkmazda  pijamaları çıkarmalıyız.  Böylece çocuğumuz, pijama giyildiğinde günün bitip uyku vaktinin geldiğini anlayacaktır. Diş fırçalama:  akşam yatağa yatmadan önce dişlerin fırçalanması önemlidir. Hem diş sağlığı için hem de çocuğumuzun rahatlaması için  önemlidir. Ayrıca erken yaşta bu alışkanlığın oluşması içinde önemlidir. Okuma: çocuğunuza uyumadan önce hikâyeler okuyabilirsiniz. Bunu her aksam yatağında yapmaya özen göstermeliyiz.. Bu hikâyelerin rahatlatıcı, sakinleştirici olmaları daha iyi olur. Cadılar, canavarlar, garip yerler, acayip tekerlemeler bu hikâyelerin içinde yer almamalıdır. Bu tür hikâyeler çocuğun daha çok korkmasına neden olur. Kitap yerine rahatlatıcı müziklerde dinlenebilir. Çocuğumuzun ilgisine göre karar verebiliriz. Herkese iyi geceler, bu final faslı çocuğun eğlenceli ve oyun dolu, hareketli bir günün sonunda rahat, sakin bir uyku vaktine geçmesine yardımcı olur. Onu aniden yatağına götüreceğinize anneye, babaya, kardeşlere herkese iyi geceler deyin. Böylece hem oyun haline dönüştürmüş hem de çocuğumuzun uyku sürecine alışmasına yardımcı olmuş oluruz.   Peki, tüm bu hazırlıklar yapıldıktan sonrada çocuğumuz hiç bir şekilde odasına gitmek istemezse neler yapmalıyız. Çocuğumuza nasıl davranmalıyız? Şimdi bu durum karşısında neler yapabiliriz bunlara bir göz atalım; 
 Her şeyden önce uykuya gitmeme nedenini bilmeliyiz. Eğer bu gündüz uykusundan kaynaklanıyorsa çocuğumuza mantıklı bir uyku düzeni kurup kurmadığımızdan emin olmalıyız. Gündüz uykularının gece uykusunu sabote etmediğinden emin olun. Ortalama 18 aylık bir çocuk gündüzleri, 1,5-2 saatlik bir uykuya geceleri de 11-12 saatlik bir uykuya ihtiyaç duyar. Elbette bazı çocukların uyku gereksinimi bundan daha az, bazılarınki ise, daha çok olabilir. Gündüz uykularının saatlerini 2 saatten fazla geçirmemeliyiz. Gerekirse çocuğumuzu uyandırmalıyız. “Aman uyusun daha iyi bende işime bakayım” dersek bu sefer geceleri uzun nöbetler bizi bekleyecektir. Sadece uzun nöbetler değil, çocuğun uyku düzeni olmayacaktır. Böylece gün içinde de huzursuzluk yaşayacaktır. Ayrıca çocuğumuzu yatağa veya odasına göndermekle tehdit etmemeliyiz, bu davranış onun uykunun keyifli bir şey olmadığını düşünmesine yol açar. Ayrıca onunla inatlaşmamalıyız, biz ne kadar yatağına götürmek istedikçe o da bir o kadar gitmek istemeyecektir. Onun yerine uykunun her insan için şart olduğunu ona anlatmalıyız. Diğer tüm insanların, arkadaşları, kuzenleri, büyükannesi, büyükbabası, anne, babası geceleri uyuduğunu ona hatırlatmalıyız. Onunda büyümesi için uyuması gerektiğini söylemeyiz..Çocuğumuz uyumak istemediğini söylüyorsa ısrar etmemeliyiz.. Çocuğumuzu yatağa yatırabiliriz ama zorla uyutamayız.. Ona resimlerine bakacağı kitaplar verip veya dinleyeceği müzikler açmalıyız. Yataktan çıkmamasını sağlamalıyız..Uyu masada yatakta olması gerektiğini sert olmayan ama kararlı bir tavırla söylemeliyiz..Yatağın yanında çok fazla vakit geçirmekten de kaçınmalıyız. Kısa bir süre yanında durup, onun sorularına cevap vermeliyiz.. Sorular sorup konuşmasına izin verildikten sonra “artık başka soru yok, şimdi gidiyorum. Seni seviyorum, iyi geceler, iyi uykular deyip  odasından çıkmalıyız.. Çocuğumuzun yatağa gitmeden önce tüm ihtiyaçlarının karşılanmış olmasına özen göstermeliyiz.. Altının kuru olduğuna, karnının tok olduğuna, odanın soğuk yada çok sıcak olmadığından emin olmalıyız.. Çocuğumuz biz odadan çıktığımızda hemen ağlıyorsa hemen odaya dönmemeliyiz.. 10 dakika sürekli ağlarsa onun yanına gidip, onu rahatlatıcı sözler söylemeliyiz. “ağlayacak bir şey yok tatlım,  buradayım uyu canım” deyip, sırtını okşayıp, odadan çıkmalıyız., Ağlama devam ederse bizde aynı şekilde davranmaya devam etmeliyiz, ama ısrarımızdan vazgeçmemeliyiz.. Yarım saat sonra pes edip onu kucağımıza almamalıyız. Yoksa yeterince ağlarsa istediğini elde edeceğini öğrenmiş olur. Kolayca uyuduğu zaman onu ödüllendirebiliriz.. Birçok çocuk renkli çıkartmalardan hoşlanır. Bizde sorun yaratmadan uyuduğu geceler için ona çıkartma verip ve bunları bir panoya yapıştırabiliriz.. Bir sıra çıkartma topladığında bir ödülü hak edebilir. Örneğin, sevdiği bir yere gitmek, yada sevdiği bir oyuncak almak gibi. Ne olursa olsun, pes etmemeliyiz.. Her gece çocuğumuzun odasına ne kadar az gidersek sonunda gerçekten odasına gitme  sayımız azalacaktır.

                                                                                              Bakiye NERGİZ
                                                                                              Psikolog